Pascal là gì? Tìm hiểu ngôn ngữ lập trình Pascal

Pascal là gì? Ngôn ngữ lập trình Pascal thường hay được xuất hiện nhất ở những chương trình giảng dạy công nghệ thông tin tại các trường trung học, đây được xem là ngôn ngữ cơ bản nhất để làm quen với lập trình. Vậy Pascal gồm có những gì hãy cùng tìm hiểu qua bài viết này nha.

1. Pascal là gì?

Pascal là một ngôn ngữ lập trình cho máy tính thuộc dạng mệnh lệnh và thủ tục, được Niklaus Wirth phát triển vào năm 1970. Pascal là ngôn ngữ lập trình đặc biệt thích hợp với kiểu lập trình cấu trúc và cấu trúc dữ liệu, ngôn ngữ lập trình này được đặt theo tên của nhà toán học, triết gia và nhà vật lí người Pháp Blaise Pascal. Ban đầu pascal được sử dụng để giảng dạy cho người mới bắt đầu lập trình về ngôn ngữ lập trình có cấu trúc. Dần về sau pascal được phát triển hơn để tạo ra các chương trình đáng tin cậy và hiệu quả. Ngôn ngữ lập trình Pascal có thể chạy trên nhiều nền tảng khác nhau từ Windows, MacOS, Linux, Unix,…

2. Lịch sử hình thành ngôn ngữ lập trình Pascal

Ở những năm 1960, hầu hết các ngôn ngữ máy tính đều được phát triển từ ngôn ngữ ALGOL 60. Ngôn ngữ này có mục tiêu rõ ràng là mô tả các thuật toán, bao gồm những tính năng cho lập trình có cấu trúc. Sau nhiều nỗ lực phát triển, từ ALGOL 68 đến ALGOL X nhưng chúng đều phức tạp và khó khăn trong việc tạo ra các trình biên dịch hiệu suất cao. Do đó, Wirth đã viết một trình biên dịch cho ngôn ngữ máy tính, được gọi là ALGOL W. Ngôn ngữ lập trình Pascal là thành quả nỗ lực bởi ALGOL W với mục tiêu là tạo ra một ngôn ngữ hiệu quả cả trong trình biên dịch và thời gian chạy, cho phép phát triển các chương trình có cấu trúc tốt và hữu ích hơn. Pascal trở thành ngôn ngữ cấp cao chính sử dụng để phát triển trong Apple Lisa và Macintosh. Đầu năm 1980, Apollo Computer đã sử dụng pascal làm ngôn ngữ lập trình hệ thống cho các hệ điều hành của nó. Ngoài ra, các biến thể của pascal cũng thường xuyên được sử dụng cho mọi thứ từ nghiên cứu dự án tới các trò chơi máy tính cá nhân và hệ thống nhúng.

3. Tính chất cơ bản của ngôn ngữ lập trình Pascal

Pascal là ngôn ngữ cố định rõ ràng

Với pascal mọi biến và hằng của dữ liệu chỉ được gán vào những giá trị đúng của kiểu dữ liệu đó, chứ không được gắn tự do cho những giá trị của kiểu dữ liệu khác nhau. Việc định kiểu rõ ràng và chặt chẽ như vậy khiến người lập trình phải luôn luôn có những biểu thức tương thích với nhau về kiểu dữ liệu.

Pascal là ngôn ngữ thể hiện tư duy lập trình có cấu trúc

Cấu trúc hóa dữ liệu: Lập trình viên có thể xây dựng các dữ liệu đơn giản hoặc dữ liệu có cấu trúc đơn giản thành các dữ liệu có cấu trúc phức tạp hơn. Mệnh lệnh được cấu trúc hóa: lập trình viên nhóm các lệnh lại với nhau từ lệnh chuẩn có sẵn và đặt chúng giữa hai từ khóa là “Begin” và “End”. Giúp cho ngôn ngữ này trở thành ngôn ngữ vô cùng phức tạp, gọi là lệnh hợp thành hoặc lệnh ghép. Chương trình được cấu trúc hóa: một chương trình có thể chia thành nhiều chương trình con, tổ chức theo hình cây khi phân cấp. Chương trình con có nhiệm vụ giải quyết, xác định cụ thể từng phần một, từng khối một. Nhiều người có thể tham gia lập trình và phụ trách một vài khối riêng.

4. Ưu nhược điểm ngôn ngữ pascal

Với đặc tính là ngôn ngữ lập trình phát triển độc lập, Pascal được ưa chuộng nhiều bởi vì nó có thể khắc phục được những mặt hạn chế của các ngôn ngữ lập trình trước nó.

Ưu điểm

• Pascal là ngôn ngữ lập trình có cấu trúc, dễ dàng phân tích nghiên cứu cũng như học tập hơn.
• Có khả năng tạo ra những chương trình hiệu quả rõ ràng và an toàn.
• Có khả năng biên dịch thành những loại ngôn ngữ lập trình khác nhau.
• Được sử dụng trên đa nền tảng và nhiều hệ thống máy tính khác nhau dựa vào những thao tác biên dịch, chuyển đổi.
• Có khả năng hỗ trợ định hướng đối tượng OOP.

Nhược điểm

Bên cạnh những ưu điểm trên thì ngôn ngữ lập trình pascal vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế mà chưa được khắc phục:

• Ở những tập hợp phức tạp có tính liên quan mật thiết với nhau, pascal chưa rõ ràng trong việc chuyển đổi một số đối tượng.
• Pascal dễ bị tấn công bởi cấu trúc đơn giản, độ lặp lại cao. Đôi khi chỉ cần một điều chỉnh nhỏ cũng dễ ảnh hưởng đến cả tập hợp.
• Khả năng kiểm soát của Pascal chỉ dừng lại ở mức trung bình.

5. Có nên học ngôn ngữ lập trình Pascal không?

Hiện nay, ngôn ngữ lập trình pascal thường được phổ biến xuất hiện ở các chương trình giảng dạy tại trung học phổ thông. Ngôn ngữ lập trình này giúp các bạn trẻ làm quen và có định hướng tốt hơn khi trở thành một lập trình viên chuyên nghiệp. Đây được xem là ngôn ngữ lập trình cơ bản nhất ở trong hệ thống ngôn ngữ. Tuy nhiên, hiện nay xét về tính ứng dụng thì pascal đã không còn được sử dụng phổ biến như trước. Nhưng nếu để phát triển, thăng tiến hơn khi trở thành một lập trình viên thì bạn cần học thêm nhiều ngôn ngữ lập trình khác như C#, C++, Python, Java,… để tăng thêm kinh nghiệm và kiến thức cho công việc tương lai. Hy vọng, những kiến thức mà PLC Schneider vừa chia sẻ sẽ giúp bạn hiểu hơn về ngôn ngữ lập trình Pascal để có thể lựa chọn được ngôn ngữ nhập môn phù hợp với mình. >>> Xem thêm: Node.js là gì? NodeJS có phải là ngôn ngữ lập trình hay không?